Begeleiding van hoogbegaafde kinderen, jongeren en volwassenen

ruimte om te zijn wie je bent

Hoogbegaafdheid gaat over meer dan snel kunnen denken of gemakkelijk kunnen leren. Het kan invloed hebben op hoe je de wereld waarneemt, hoe intens je dingen beleeft, hoe je contact maakt met anderen en wat je nodig hebt om je prettig te voelen en tot ontwikkeling te komen.

Sommige hoogbegaafde mensen herkennen al jong dat ze anders denken of ervaren dan de mensen om hen heen. Anderen ontdekken dit pas veel later in hun leven. Soms ontstaat die ontdekking vanuit nieuwsgierigheid en herkenning. Soms gaat er een lange periode aan vooraf waarin iemand vooral heeft geprobeerd zich aan te passen, is vastgelopen of het gevoel heeft gekregen: waarom lukt het mij niet om gewoon mee te doen?

Hoogbegaafdheid kan veel moois brengen: nieuwsgierigheid, creativiteit, een groot denkvermogen, intensiteit, gedrevenheid en het vermogen om bijzondere verbanden te zien. Tegelijkertijd kan het ingewikkeld zijn wanneer jouw manier van denken, voelen en ontwikkelen niet goed aansluit bij je omgeving.

Goede begeleiding begint daarom bij de vraag: wie ben jij, wat heb jij nodig en wat helpt jou om op jouw manier tot bloei te komen?

Hoogbegaafde kinderen

Hoogbegaafde kinderen denken en beleven vaak op een manier die niet vanzelfsprekend aansluit bij hun kalenderleeftijd. Een kind kan ingewikkelde vragen stellen over het leven en tegelijkertijd nog volop kind zijn. Het kan een grote behoefte hebben aan autonomie, uitdaging en betekenis, maar ook intens reageren wanneer iets niet lukt of wanneer de omgeving niet begrijpt wat er speelt.

Wanneer een kind langere tijd onvoldoende wordt gezien of uitgedaagd, kan dat allerlei gevolgen hebben. Een kind kan zich gaan aanpassen, onderpresteren, perfectionistisch worden, veel boosheid of verdriet laten zien of juist steeds stiller worden. Soms verdwijnt de nieuwsgierigheid en motivatie en kan school steeds meer spanning oproepen.

In de begeleiding kijken we verder dan het zichtbare gedrag. Wat probeert een kind duidelijk te maken? Waar krijgt het energie van? Waar loopt het vast? En wat heeft het nodig om weer vertrouwen te krijgen in zichzelf en zijn eigen mogelijkheden?

Het kind heeft hierin zelf een belangrijke stem. Samen onderzoeken we wat het wil leren, veranderen of ontdekken. Door kinderen te betrekken bij hun eigen ontwikkelproces ontstaat ruimte voor autonomie en eigenaarschap. Waar passend nemen we ook de inzichten van ouders en school mee.

Hoogbegaafde jongeren

In de adolescentie komen er nieuwe vragen bij. Wie ben ik? Waar hoor ik bij? Wat vind ik belangrijk? Welke keuzes wil ik maken?

Voor hoogbegaafde jongeren kunnen deze vragen extra intens zijn. Ze denken soms diep na over zichzelf, anderen en de wereld en kunnen sterk bezig zijn met rechtvaardigheid, zingeving of maatschappelijke thema’s. Tegelijkertijd is de behoefte om ergens bij te horen juist in deze levensfase groot.

Sommige jongeren hebben jarenlang geprobeerd zich aan te passen en raken gaandeweg steeds verder verwijderd van wat zij zelf willen en nodig hebben. Anderen lopen vast op school, verliezen hun motivatie, stellen extreem hoge eisen aan zichzelf of weten juist helemaal niet meer waar ze moeite voor willen doen.

In de begeleiding creëren we ruimte om te onderzoeken wie je bent, los van verwachtingen en prestaties. Wat past bij jou? Waar liggen je kwaliteiten en interesses? Wat kost je energie en waarvan ga je juist ‘aan’? En hoe kun je keuzes maken die niet alleen logisch lijken voor anderen, maar ook goed voelen voor jou?

Hoogbegaafdheid als volwassene

Niet iedereen weet als kind of jongere dat hij of zij hoogbegaafd is. Veel volwassenen ontdekken dit pas wanneer hun eigen kind hoogbegaafd blijkt te zijn, wanneer ze vastlopen in hun werk of relaties, of wanneer ze zich gaan afvragen waarom bepaalde patronen steeds terugkomen.

Zo’n ontdekking kan veel op zijn plaats laten vallen. Misschien begrijp je ineens waarom je je als kind anders voelde, waarom je snel uitgekeken raakt wanneer iets onvoldoende uitdaging biedt, waarom je hoofd zelden stilstaat of waarom je zo sterk kunt reageren op dingen die voor jou niet kloppen.

Tegelijkertijd kan het vragen oproepen. Wie ben ik wanneer ik niet langer probeer te voldoen aan wat ik denk dat er van mij verwacht wordt? Welke keuzes heb ik gemaakt vanuit mezelf en welke vanuit aanpassing? Wat wil ik eigenlijk met mijn werk, mijn relaties en mijn leven?

Ook levensfasen en veranderingen kunnen bestaande patronen opnieuw zichtbaar maken. Denk aan studeren, starten met werken, ouderschap, veranderingen in een relatie of loopbaan, verlies, ouder worden of de behoefte om opnieuw richting te geven aan je leven.

Begeleiding kan helpen om jezelf beter te leren begrijpen, oude patronen te onderzoeken en keuzes te maken die beter aansluiten bij wie jij bent en wat jij nodig hebt.

Niet leren om beter in het plaatje te passen

Of je nu kind, jongere of volwassene bent: begeleiding bij hoogbegaafdheid betekent voor mij niet dat je moet leren om jezelf aan te passen aan de norm.

We onderzoeken juist hoe jouw manier van denken, voelen en ervaren werkt. Wat zijn jouw kwaliteiten? Waar liggen je behoeften en grenzen? Welke patronen helpen je en welke niet meer? En hoe kun je ruimte maken voor een leven waarin je niet voortdurend hoeft te worden wie anderen verwachten dat je bent?

Dat kan betekenen dat je andere keuzes maakt dan gebruikelijk. Dat je een ander tempo nodig hebt, een andere leeromgeving, ander werk of andere mensen om je heen. Niet ieder pad hoeft hetzelfde te zijn.

Het doel is niet om je hoogbegaafdheid ‘op te lossen’, maar om haar te leren kennen als onderdeel van wie je bent. Zodat er meer begrip ontstaat voor jezelf, je mogelijkheden én je kwetsbaarheden. En je steeds beter kunt ontdekken wat jij nodig hebt om je plek te vinden en op jouw manier tot bloei te komen.

Wat kunnen wij voor jou betekenen?

Herken je dit?
Wat kan ik voor jou betekenen
Lid van NOBCO
global-code-of-ethics-logo-rgb